Hoe luchtkwaliteit uw woning en gezondheid beïnvloedt

In 2019, toen mijn vrouw in de laatste fase van haar zwangerschap zat, namen we de gedurfde beslissing om te verhuizen en een serieus renovatieproject aan te pakken. Er hing een bepaalde geur in het huis die aangaf dat er werk aan de winkel was, maar ook dat er een prachtige gezinswoning in schuil ging. Wat we niet wisten, was dat die geur een voorbode was van gezondheidsproblemen die later zouden volgen.

Onze bungalow in een rustig dorp op het platteland.

We hadden eerder gewerkt op een vakantieaccommodatie in Norfolk en besloten in 2018 een gezin te stichten. Daarmee werd duidelijk dat we een eigen woning nodig hadden. De kans deed zich voor toen een bungalow met een grote tuin in het naburige dorp te koop kwam. De eigenaar wilde kleiner wonen en had besloten te verhuizen naar een huurwoning aan het dorpsplein.

De bungalow had zijn gebreken, maar dat was ons bekend. We hadden eerder renovatieprojecten aangepakt en wisten wat ons te wachten stond. Het huis was aangepast voor rolstoelgebruik, waarbij sommige aanpassingen minder vakkundig waren uitgevoerd. Slecht gelijmde tapijttegels domineerden het voorste deel van de woning en verspreidden die typische bloemige geur die iedereen herkent die ooit een jaren-zestigbungalow heeft betreden.

De volgende zes maanden waren we bezig met het slopen van muren, het affrezen van schimmelvraat tegeladhesief van de vloer, het herpleisteren en het herstellen van eerder uitgevoerd werk. Nieuwe verlichting, mechanische ventilatie en positieve-drukventilatie werden aangebracht om de luchtkwaliteit in huis te verbeteren. Dit alles terwijl mijn hoogzwangere vrouw muren schilderde, vloeren tegelde en sanitair aansloot.

Tegen de tijd dat mijn zoon op Goede Vrijdag 2019 ter wereld kwam, was onze bungalow omgetoverd tot een ideale gezinswoning. We waren er verliefd op. We sliepen nauwelijks. Toen 2020 aanbrak en de covid-periode begon, hadden we geen oog voor de sluipende invloed die de verslechterende luchtkwaliteit op onze gezondheid had.

Naarmate het vochtgehalte steeg, namen onze slaapproblemen toe.

De luchtvochtigheid in huis was gestaag gestegen en creëerde een ideale omgeving voor schimmelgroei. Onzichtbaar koloniseerden deze verraderlijke sporen vochtige hoeken en verborgen kieren, hun aanwezigheid alleen verraden door een mufheid die met de dag sterker werd. Naarmate de schimmelkolonies uitbreidden, nam ook de concentratie van sporen in de lucht toe, die we ongemerkt inademden.

In het begin waren de effecten subtiel. De slaap werd steeds onrustiger, onderbroken door hoestbuien en een gevoel van nooit echt uitgerust zijn. Daarna kwamen de duidelijkere symptomen: piepende ademhaling, kortademigheid en een druk op de borst die maar al te bekend aanvoelde. Onze zoon, op dat moment nog geen 2 jaar oud, begon symptomen te vertonen die alleen als astma omschreven konden worden. Zijn ademhaling, voorheen moeiteloos, was nu zwaar; zijn speelse energie had plaatsgemaakt voor lusteloosheid en een aanhoudende hoest.

Na al dat werk en al die preventieve maatregelen stonden we weer bij af: het huis rook even muf als op de dag dat we er introkken. En erger nog was de dreiging dat zijn astma gevaarlijk kon worden als covid zijn intrede zou doen.

De oorzaak van al deze gezondheidsproblemen was de schimmel die gedijde in het vochtige binnenklimaat. De oplopende luchtvochtigheid (een ongelooflijke 93%) had niet alleen de schimmelgroei bevorderd, maar ook de binnenluchtkwaliteit ernstig aangetast en van ons thuis een bron van luchtwegklachten gemaakt. De gevolgen voor ons welzijn waren onmiskenbaar: verstoorde slaappatronen, een algehele achteruitgang in gezondheid en een toename van astmatische klachten bij zowel mijn vrouw als mijn zoon.

Uitgeput en radeloos zochten we professioneel advies.

Omdat er schijnbaar geen reden was voor het vocht in huis — we hadden immers alle reparaties en installaties van binnenuit aangepakt — moest de oorzaak van buitenaf komen. We hadden veel tijd gestoken in de tuin: stekelige hagen verwijderd, zachtere borders en gazons aangelegd en de buitenruimte geschikt gemaakt voor kleine kinderen. In al die tijd was er één ding blijven liggen: de betonnen paden die in de jaren negentig langs de zijkant van het huis waren aangelegd.

Een gebrek aan goede waterafvoer rondom het huis veroorzaakte allerlei problemen. De verklikkertekens waren duidelijk: een vochtrand in het metselwerk en een vochtweringslaag die lager lag dan het gemiddelde niveau van het betonpad. Er stond een nieuw groot project voor de deur: alles eruit en opnieuw aanleggen met een waterdoorlatende verharding. Al die tijd had ik de oplossing voor de gezondheidsproblemen van mijn gezin letterlijk in het magazijn liggen: duizenden kunststof grindplaten. Ik had het alleen niet gezien. Deze platen zijn — en ik zeg dit misschien met enige bevooroordeeldheid — werkelijk transformatief. Ze laten elk druppel water rechtstreeks de grond in zakken, in plaats van het water tegen de gevel te laten ophopen.

Een gehuurde drilhamer, een breekijzer en een SDS-boor/beitel later werden er grote brokken beton uit de paden rondom het huis gebroken. Na al die aanpassingen binnenshuis hadden we de problematische aanpassingen buiten over het hoofd gezien. Het moeilijkste was het afvoeren van het betonpuin. De aanleg zelf was eenvoudig — ik had deze installatie al vele malen uitgevoerd en had miljoenen van deze platen verkocht.

Eerste tekenen van herstel.

De verbetering was zeker niet onmiddellijk merkbaar. Een tijdlang hadden we nog ontvochtiger nodig om het vochtgehalte onder controle te houden, net als voor de heraanleg. In de loop van de volgende maand daalde het vochtgehalte met ongeveer 10% per week en begon de luchtkwaliteit te verbeteren.

De eerste signalen waren hoopgevend. De sporen die zich hadden ontwikkeld tot volgroeide zwarte schimmel achter de kledingkast van mijn zoon waren behandeld en — opmerkelijk genoeg — niet teruggekomen. De luchtvochtigheid in huis was gedaald naar 40%. Mijn zoon hoestte zichzelf niet meer elke nacht wakker. We hadden de luchtkwaliteit in onze gezinswoning blijvend verbeterd.

Als iemand me in 2019 had verteld dat het behandelen en voorkomen van vocht en schimmel binnenshuis slechts de helft van de strijd is, had ik daar grif voor betaald. Het had ons jaren van doktersbezoeken, uren slaaptekort en de gevolgen daarvan voor onze gezondheid en ons functioneren thuis en op het werk bespaard. De verbetering in onze gezondheid was elke geïnvesteerde euro meer dan waard — meer dan welke cosmetische verbetering dan ook die we hadden aangebracht.